اندازه است كه افراد قرن نوزدهم لندن به ماتيو پاريس يا ويليام مالمسبورى ابراز مىدارند . جاده‌ها - در نيشابور تلگرافخانه‌ايست براى خط مشهد - تهران كه در دست مأموران ايرانى است و علاوه‌بر دو خطى كه با مشهد دارد محل ارتباط چندين جاده مهم ديگر است . از سمت جنوب جاده‌اى از ترشيز به اين شهر مىرسد و در شمال راه مال‌رو از طريق ناحيهء معادن كه معدن فيروزه در آنجاست به قوچان مىرود . در سمت غربى آن جادهء قديم تجارتى تا درياى خزر واقع است كه بعضىها عقيده دارند راه ارتباطى بين چين و هند با قارهء اروپا بوده و آن از شهر عرب‌نشين اسفراين‌كه در جلگه‌اى به همين نام واقع است عبور مىكند و به طرف غرب تا كوهستان در محلى به نام دهانهء گرگان امتداد مىيابد كه رودخانهء گرگان از ميان آن جارى است و به درياى خزر وارد مىشود . مراحل سفر در اين راه در راهنماى مسافرتى اليس دورچاراكس و در كتاب اصطخرى ثبت شده است بعلاوه كاروانسرا - هائى كه شاه عباس ساخته بود و خرابهء آنها هنوز باقى است . معادن فيروزه - در سى و شش ميلى شمال غربى نيشابور در ابتداى جاده‌اى كه مذكور شد معادن معروف فيروزهء نيشابور در ناحيهء « معادن » واقع شده كه به مناسبت مجاورت آن به اين شهر معروف ، به فيروزهء نيشابور مشهور شده است . با آنكه فيروزه در ساير نقاط ايران هم به دست آمده است « 1 » و حتى در كشورهاى ديگر هم پيدا مىشود باز فقط اين تنها معادن فيروزه در دنياست كه استخراج تجارتى مىشود .

--> ( 1 ) - معادن ديگر كه شنيده‌ام و يا خوانده‌ام كه در ايران هست عبارت است از : 1 - نزديك ترشيز كه دولت سالانه ( 1889 ) به مبلغ 500 تومان اجاره داده ، ولى استخراجى صورت نگرفته است . 2 - نزديك طبس . 3 - نزديك كرمان كه ماركوپولو ذكر كرده است . 4 - در تفت نزديك يزد . 5 - در قلعهء زرسى نزديك بصيران بين بيرجند و نه . معادن حوزهء كرمان متنوع است معدن پاريز در گود احمر و نزديك ماشيز و همچنين نزديك شهر بابك . اما سنگ‌هاى اين معادن بىرنگ و كم‌ارزش است .